Eğitim ihtiyaç analizi
Aynı görev, farklı koşullar: Eğitim ihtiyacını kimin için tanımlıyoruz?
Bir eğitim talebini ekip geneline yaymadan önce aynı görevin farklı roller ve çalışma koşullarında nasıl yürütüldüğünü incelemek için dört uygulama önerisi.
Burcum Altıntaş · 2026-11-17

“Bütün ekibin talep karşılama eğitimine ihtiyacı var.” Böyle bir talep geldiğinde programın katılımcı listesini hemen hazırlamak yerine aynı görevin kimler tarafından, hangi koşullarda yapıldığını incelemeyi deneyin. Telefonda ilk bilgiyi alan kişiyle yazılı kaydı kontrol eden kişi aynı süreçte çalışabilir; ancak kullandıkları bilgi, yetkileri ve karşılaştıkları belirsizlikler farklı olabilir.
Bu yazı, eğitim ihtiyaç analizinde hedef kitleyi netleştirmek için bir çalışma önerisi sunuyor. Örnekler kurgusaldır; gerçek bir kurumun değerlendirmesini aktarmıyor. Amaç çalışanları iyi veya kötü diye gruplamak değil, eğitimde üzerinde çalışılacak davranışı ilgili rol ve iş koşuluyla birlikte tarif etmek. Kendi kurumunuzun görev tanımları ve kayıt düzeni üzerinden ilerleyebilirsiniz.
1. Ortak görünen görevi rollerle eşleştirin
Önce talepte geçen görevi bir cümlede yazın: “Gelen talebin konusu anlaşılır ve ilgili birime aktarılır.” Ardından bu işte yer alan rolleri belirleyin. İlk görüşmeyi yapan kişi hangi bölümü yürütüyor? Kaydı inceleyen kişi neyi kontrol ediyor? Yönlendirmeyi kim onaylıyor? Görevin tamamını her çalışanın aynı şekilde yaptığı varsayımıyla başlamayın.
Her rol için beklenen hareketi ayrı bir satıra koyun. Örneğin ilk görüşmeyi yapan kişinin talebin konusunu özetlemesi, kayıt kontrolünü yapan kişinin eksik alanları belirlemesi beklenebilir. Bu tanımları işi yapan kişilerle doğrulayın. Yazılı görev tanımıyla günlük uygulama arasında fark varsa onu eğitim içeriğine dönüştürmeden önce süreç sahibine götürülecek bir konu olarak not edin.
2. Çalışma koşullarını karşılaştırın
Aynı adımı yürüten iki rolün erişebildiği bilgiye ve kullandığı kanala bakın. Bir kişi görüşme sırasında karşı tarafa soru sorabiliyor, diğeri yalnızca yazılı kaydı görüyor olabilir. Bu durumda “Eksik bilgiyi netleştirme” davranışı iki farklı uygulama örneği gerektirebilir. İkisinin de aynı görüşme senaryosunda çalışmasını otomatik bir tercih haline getirmeyin.
Karşılaştırmayı birkaç somut soruyla sınırlayın: Bilgi hangi kaynaktan geliyor, hangi alanlar görülebiliyor, çalışanın hangi kararı verme yetkisi var? Kişilerin özel bilgilerini toplamadan işin koşullarını anlamaya odaklanın. Bir kayda erişilememesi veya yetkinin belirsiz olması, tek başına beceri eksikliğinin kanıtı değildir.
3. İhtiyacı her rol için bir örnekle sınayın
İlgili rolün karşılaşabileceği kısa bir örnek görev hazırlayın. Telefonda çalışan kişi için eksik bilgiyi sorma, yazılı kaydı kontrol eden kişi için tamamlanması gereken alanları belirtme örneği seçilebilir. Gerçek kayıt kullanılacaksa paylaşım yetkisini kontrol edin ve gereksiz kişisel veya ticari bilgileri çıkarın. Gerekirse bütünüyle kurgusal bir örnek oluşturun.
Örneği konuşurken yalnızca ortaya çıkan sonuca bakmayın. Çalışana hangi bilgiyi kullandığını ve hangi noktada duraksadığını sorun. Beklenen davranışın nasıl yapılacağını biliyor ancak gerekli alana erişemiyorsa, bu bulguyu süreç notuna yazın. Bir kez yapılan örnek çalışmadan kişinin bütün yetkinlikleri hakkında kesin sonuç çıkarmayın; açık kalan soruları ayrıca kaydedin.
4. Ortak bölümle role özel uygulamayı ayırın
Topladığınız notlardan sonra eğitim kapsamını yeniden yazın. Bütün roller için ortak bir dil veya kayıt açıklığı çalışması gerekebilir. Buna karşılık soru sorma provası, eksik alan kontrolü veya yönlendirme gerekçesi yazma uygulaması belirli rollere ayrılabilir. Katılımcı grubunu unvan benzerliğine göre değil, çalışılacak davranışın ve koşulların uygunluğuna göre değerlendirin.
Program kararında hangi bulgunun hangi uygulamaya dönüştüğünü belirtin. Henüz doğrulanmayan bir ihtiyacı kesinleşmiş eğitim hedefi gibi sunmayın. Eğitim dışında çözülmesi gereken erişim veya sorumluluk konularının da sahibi belli olsun. Bu çalışma sonuç garantisi sunmaz; eğitim talebinin hedef kitlesini somut iş örnekleriyle konuşmak için kullanılabilecek bir öneridir.
Bugün gelen bir eğitim talebini seçin ve yanına şu soruyu yazın: “Bu davranışı kim, hangi bilgiyle, hangi yetkiyle gösterecek?” Yanıtlar farklılaşıyorsa programı tek bir uygulama etrafında kesinleştirmeden önce bu farkları ilgili rollerle birlikte inceleyin.
Eğitim Yönetimi Check-Up